Eğitim-Sen’den yıl sonu raporu: ‘Fiilen eğitim hakkı ortadan kaldırılmaktadır’

Eğitim-Sen İzmir Şubeleri, 2025-2026 eğitim öğretim yılının sona ermesiyle birlikte eğitim sistemine ait değerlendirmelerini kamuoyuyla paylaştı. Eğitim-Sen İzmir 1 No’lu Şube Başkanı Hamdi Çalık tarafından yapılan açıklamada, eğitim sisteminde yaşanan problemlerin süreksiz değil yapısal olduğu vurgulanırken, kamusal, bilimsel ve laik eğitim anlayışından uzaklaşıldığı söz edildi.

“EĞİTİMDE ÇÖKÜŞTEN SÖZ EDİLEBİLİR”

Eğitim sisteminde yaşanan sıkıntıların giderek derinleştiğini söz eden Hamdi Çalık, “Eğitim sisteminin kamusal niteliğinin zayıflatıldığı piyasacı ve bilimsellikten uzak siyasetler sonucunda ülke genelinde olduğu üzere İzmir’de de eğitimde bir çöküşten kelam edilebilir. Yaşanan problemler süreksiz aksaklıklar olarak açıklanamayacak ölçüde derin, süreklileşmiş ve yapısal bir krize dönüşmüştür” dedi.

Çalık, derslik yetersizliği, üretimi tamamlanmayan okullar, beslenme ve barınma problemleri, işçi eksikliği, paklık sorunları ve fiziki yetersizliklerin eğitim öğretim yılı boyunca devam ettiğini kaydetti.

“ÖĞRENCİLER EŞİTSİZLİKLERLE KARŞI KARŞIYA”

Öğrenciler açısından eğitim sisteminin giderek daha fazla eşitsizlik üreten bir yapıya dönüştüğünü belirten Çalık, kamu okullarında yoksulluk ve yoksunluğun sürdüğünü söyledi.

Öğrencilerin bir öğün fiyatsız yemek ve pak içme suyuna erişimi konusunda rastgele bir adım atılmadığını lisana getiren Çalık, “Öğrencilerin ve velilerin bütün taleplerine karşın bir öğün yemek ve temiz su muhtaçlığının giderilmesi doğrultusunda bu eğitim öğretim yılında da rastgele bir somut adım atılmamıştır” tabirlerini kullandı.

Okullardaki fiziki şartların yetersiz olduğuna dikkat çeken Çalık, dersliklerin büyük kısmında klima bulunmadığını, akıllı tahtaların yenilenmediğini, birçok okulda kırık sıra ve masalarla eğitim verildiğini söyledi. Çalık, “Öğrenci tuvaletlerinin büyük kısmında sabun ve kâğıt üzere temel hijyen materyalleri bulunmamaktadır” dedi.

“BİRDEN FAZLA OKUL AYNI BİNAYI KULLANIYOR”

Depreme dayanıksız olduğu için yıkılan okulların imal sürecinin yavaş ilerlediğini belirten Çalık, çok sayıda okulun hala tamamlanamadığını söz etti.

Çalık, “Çoğu okulun imali tamamlanmamış, birden çok okul birebir binada eğitim öğretim yılını tamamlamak zorunda kalmıştır. Hatta kimi okullarda koridorlar derslik olarak kullanılmaktadır” diye konuştu.

Yeterli işçi bulunmaması sebebiyle okullarda paklık hizmetlerinin aksadığını söyleyen Çalık, öğrencilerin hijyenik olmayan ortamlarda eğitim gördüğünü belirtti.

“MAARİF MODELİ AYRIMCILIĞI DERİNLEŞTİRDİ”

Yeni müfredat kapsamında gerçekleştirilen birtakım uygulamaların okullarda ayrımcılığı artırdığını savunan Çalık, “Ramazan ayı aktiflikleri genelgesiyle yapılan uygulamalar, okullarda oruç tutanlar ve tutmayanlar formunda ayrışmalara sebep olmuş, ayrımcılığı derinleştirmiştir” dedi.

Pansiyon kapasitesinin yetersizliği sebebiyle öğrencilerin uzun uzaklıklar kat etmek zorunda kaldığını belirten Çalık, bilhassa İzmir Atatürk Lisesi’nde kapasite sorunu yaşandığını söz etti.

“MESEM’LERDE ÇOCUK EMEĞİ SÖMÜRÜSÜ YAŞANIYOR”

Mesleki Eğitim Merkezlerine yönlendirilen öğrenci sayısının arttığını kaydeden Çalık, “Ekonomik zorluklar içindeki ailelerin çocukları kuralsız ve kontrolsüz halde erken yaşta ucuz emek piyasasına sürüklenmektedir. Mesleki eğitim ismi altında fiilen eğitim hakkı ortadan kaldırılmaktadır” tabirlerini kullandı.

“ÖĞRETMENLER SÜRGÜN KOŞULLARI YAŞIYOR”

Öğretmenlerin yaşadığı problemlerin da ağırlaştığını belirten Çalık, norm takım uygulamaları kapsamında yapılan yer değişikliklerinin mağduriyet yarattığını söyledi.

Çalık, “Gaziemir’den Kemalpaşa’ya yahut Menderes’ten Bornova’ya yer değiştirmek zorunda bırakılan öğretmenler adeta sürgün şartları yaşamıştır. Keyfi soruşturmalar sonucunda vazife yerleri değiştirilen öğretmenler ve aileleri önemli mağduriyetler yaşamaktadır” dedi.

Artan hayat maliyetleri sebebiyle öğretmenlerin temel gereksinimlerini karşılamakta zorlandığını söz eden Çalık, öğretmen maaşlarının yüksek kira masrafları karşısında eridiğini söyledi.

“LİYAKAT YERİNE SADAKAT ESAS ALINIYOR”

Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde liyakatten uzak yönetici görevlendirmeleri yapıldığını savunan Çalık, “Liyakat değil sadakat prensibi gözetilerek atanan idarecilerin keyfi uygulamaları ve mobbing, öğretmenlerin mesleksel motivasyonunu önemli biçimde zedelemektedir” diye konuştu.

Özel dalda çalışan ve fiyatlı öğretmenlerin daha ağır şartlarda misyon yaptığını belirten Çalık, İzmir’in birçok ilçesinde yüzlerce fiyatlı öğretmenin teminatsız halde çalıştırıldığını tabir etti.

“EĞİTİM KAMUSAL BİR HAKTIR”

Eğitim-Sen’in taleplerini sıralayan Çalık, okulların fiziki yapılarının yenilenmesini, öğrencilere fiyatsız yemek ve pak içme suyu sağlanmasını, eğitimde fırsat eşitliğinin güçlendirilmesini ve gereksinim duyulan tüm alanlara takımlı atama yapılmasını istedi.

Çalık, “Eğitim kamusal bir haktır. Bizler Eğitim-Sen olarak parasız, bilimsel, laik, anadilinde ve cinsiyet eşitlikçi eğitim hakkı için gayretimizi kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz.” dedi.